‘Een eigen huis bouwen? Ik zou het zo weer doen.’

Dat een eigen woning ontwikkelen en laten bouwen om een lange adem en doorzettingsvermogen vragen illustreert het totale bouwproces dat Joyce en Wim van Norden uit Oosterhout ondergingen. Hun eerste bouwkavel kregen ze in 1987 aangeboden. De perfecte kavel vonden ze pas in 1995. Inmiddels wonen ze alweer zes jaar in hun eigen gebouwde woning. Was het al het wachten, de energie en tijd allemaal waard? Ze antwoorden beiden bevestigend. ‘Ik geloof dat ik het zo weer zou doen.’

Joyce en Wim van Norden woonden in een nieuwbouwhuis dat getekend en ontwikkeld was door een projectontwikkelaar. De plek en het huis zelf waren op zich mooi, maar na een aantal jaren werd het boerenlandweggetje toch een doorgangsweg. Daarom ontstond het plan om te gaan verhuizen. Tegelijkertijd kwam een lang gekoesterde droom naar boven borrelen: zélf een huis bouwen.

Dat huis moest dan wel op een plek staan die rust bood en die rust ook garandeerde. Na jarenlang wachten –‘We wisten dat we in Oosterhout wilden wonen dus dan moet je wachten tot de gemeente kavels vrijgeeft’ – werd de droomplek gevonden. Aan de rand van het beschermde natuurgebied de Vrachelse Heide, vonden ze een geschikte bouwkavel. Niet alleen de omgeving zelf, maar ook de zandverstuivingen maken de plek welhaast tot een stilteplek. ‘We zitten in een ‘duinpannetje’ waardoor het geluid van de provinciale weg over ons heen‘waait’, zegt Wim van Norden. ‘Het enige wat we hier horen zijn de vogels; we wonen in een open voličre.’

Sfeerschetsen
Door het lange wachten op een geschikte bouwlocatie lag het Programma van Eisen bij de koop van de grond al klaar. ‘Onze wensen hadden vaak geen concreet karakter. Het waren meer sfeerschetsen van hoe het karakter van onze nieuwe woning zou moeten zijn. We wilden een open huis. Een huis waarbij de keuken het middelpunt zou zijn en van waaruit je contact kan blijven houden met elkaar. Ook wilden we in het huis zelf contact met de tuin. Verder hebben we zaken als maten van kamers en indelingen open gehouden. Ik denk dat je een architect die vrijheid moet laten. Je moet hem de ruimte geven om jouw wensen te kunnen laten vertalen in een ontwerp.’

Impliceert dat een goede communicatie tussen opdrachtgever en architect? ‘Ja’, zegt Joyce van Norden. ‘Wij hebben ervaren dat het moet klikken tussen jou en de ontwerper. Hij moet je ‘verstaan’, stimuleren om abstracte wensen te concretiseren.’ De architectenkeuze was niet zozeer moeilijk als wel tijdrovend. ‘We hebben een middelgroot bedrijf gehad, waarin we uiteraard te maken hadden met het vinden van mensen die in je team passen. Dan weet je hoe belangrijk een goede werkrelatie met elkaar is. Als we tijdens een kennismakingsgesprek met een architect een paar open vragen stelden, wisten we wel wat voor vlees we in de kuip hadden. Jaap Drabbe bleek uiteindelijk voor ons de perfecte architect.’

Modulaire baksteenbouw
Met de keuze van de architect stond voor echtpaar Van Norden ook de bouwmethode vast: modulaire baksteenbouw. ‘Hoewel we in eerste instantie op de persoon en zijn werk zijn afgegaan, was het bouwen met geprefabriceerde elementen voor ons een pluspunt’, aldus Wim van Norden. ‘Ik heb tijdens de bouw van ons vorige nieuwbouwhuis gezien wat er allemaal mis kan gaan op de bouwplaats. Isolatiewaarde die naar beneden keldert omdat er slordig wordt gebouwd of omdat er regen in het spel is. We hadden ons vooraf niet voorgenomen om volgens een bepaalde methode te bouwen, maar toen we van de voorkeur van Jaap Drabbe vernamen, zagen we dat als een pluspunt.’

Steggelen met onderaannemers
Een ander pluspunt van deze architect, vond het echtpaar, was de verantwoordelijkheid die de architect niet alleen voor het ontwerp en de (werk)tekeningen nam, maar ook de volledige verantwoordelijkheid voor de bouw. ‘In de periode dat het hele proces begon, zaten wij in de allerdrukste periode van ons werk. We bouwden in die tijd samen aan de op- en uitbouw van ons adviesbureau. Voor ons was het belangrijk dat we geen omkijken zouden hebben naar het bouwproces zelf. We hadden geen tijd en energie om met onderaannemers te steggelen over meerwerk of uitgelopen planningen. Jaap Drabbe werkt al jaren met dezelfde mensen. Misschien is dat soms financieel onvoordelig, maar we hebben werkelijk geen gezeur gehad.’
Joyce vult aan: ‘Het mooie is zelfs dat dankzij dat jarenlange samenspel tussen onze architect en de uitvoerders iedereen ook werkelijk bij jouw project en woning betrokken is. Dat heeft tijdens de bouw geleid tot een aanpassing; aangedragen door een van die jongens.’

Smaken verschillen
Het lijkt nu alsof de bouw van het huis van de familie Van Norden van een ‘leie’ dakje is verlopen. Maar tijdens het hele proces zijn er wel wat zaken veranderd en voorgevallen. Een belangrijke verandering was het draaien van het huis met zo’n 30 graden. ‘De buren liepen voor met het bouwen. We hadden elkaars tekeningen gezien en toen al konden we constateren dat smaken verschillen. Maar op tekening zie je en besef je als leek toch nog niet wat er werkelijk komt te staan. In het definitieve ontwerp zouden we uitzicht krijgen op een volumineuze betonnen gevel. Dat stond haaks op onze ideeën van contact met de natuur en de buitenruimte. Door het ontwerp van ons nog niet gebouwde woning te draaien, hebben we nu geen zicht meer op het buurhuis. Een tip is dus om altijd kennis te maken met de buren, elkaars plannen te bekijken en net even ‘achter te lopen’ Dat heeft in ons geval een enorme teleurstelling en bederf van uitzicht kunnen voorkomen.’

Veel kijken
Een andere tip van Joyce en Wim van Norden is om voordat je werkelijk aan het ontwerp van een huis begint, goed te overdenken wat je wensen zijn. En te kunnen accepteren dat een aantal wensen niet kunnen worden verwezenlijkt, omdat het boven het budget uitkomt. ‘Maar om werkelijk te weten wat je wil moet je veel kijken. Vraag de architect of je zijn ontwerpen mag bezoeken. Wil je een stenen vloer zoals wij, ga dan niet alleen op een monstertje af, maar bekijk verschillende steensoorten als ze al bij mensen thuis liggen. Het kostte ons ook veel tijd om een vloer in Limburg te bezoeken en een villa in Groningen, maar elk bezoek verschafte ons meer helderheid.’

Een andere tip is: volhouden. Dan bedoelen Joyce en Wim niet zozeer het volhouden om het proces ‘uit te zitten’ maar om een gezond wantrouwen te hebben tegen zogenaamde onmogelijkheden. Een voorbeeld: Familie Van Norden wilde veel water in de tuin. Dit inspireerde de tuinarchitect om een natuurlijk zwembad te maken. Maar dat idee was makkelijker bedacht dan uitgevoerd. Samen met de tuinarchitect is gezocht naar een oplossing. ‘Als we bij de eerste zwembadbouwer waren gestopt omdat hij zei dat ons idee onuitvoerbaar was, dan hadden we alleen een vijver gehad. Maar we zijn blijven zoeken en… we hebben in België de oplossing gevonden. Dankzij een pomp en drie afzuigpunten hebben we nu een natuurlijk zwembad dat in harmonie is met deze bosrijke omgeving, geen enkel onderhoud behoeft en zonder chloor en reinigingsmiddelen schoon en helder blijft. Ja, je moet wel een beetje een lange adem hebben om de dingen voor elkaar te krijgen zoals je wil.’